🧾 Disabled Pension Scheme म्हणजे काय?
Disabled Pension Scheme ही केंद्र व राज्य सरकारांकडून राबवली जाणारी एक महत्वाची सामाजिक सुरक्षा योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश शारीरिक किंवा मानसिक अपंगत्व असलेल्या व्यक्तींना दरमहा आर्थिक आधार देणे हा आहे, जेणेकरून त्यांना दैनंदिन खर्च, औषधोपचार आणि मूलभूत गरजांसाठी मदत मिळू शकेल.
ही योजना National Social Assistance Programme (NSAP) अंतर्गत येते आणि अनेक राज्यांमध्ये वेगवेगळ्या नावाने (अपंग पेन्शन / दिव्यांग पेन्शन) राबवली जाते.
🎯 Disabled Pension Scheme चे मुख्य फायदे
- ✔️ दरमहा पेन्शन थेट बँक खात्यात (DBT)
- ✔️ अपंग व्यक्तींना आर्थिक स्थैर्य
- ✔️ Online आणि Offline अर्ज सुविधा
- ✔️ कोणताही दलाल नाही
- ✔️ केंद्र + राज्य सरकारचा संयुक्त लाभ
♿ कोण पात्र आहे? (Eligibility)
Disabled Pension Scheme साठी पात्रता राज्यनिहाय थोडी बदलू शकते, परंतु सामान्य अटी पुढीलप्रमाणे आहेत:
🔹 अपंगत्वाची अट
- किमान 40% किंवा त्यापेक्षा जास्त अपंगत्व
- अधिकृत Disability Certificate असणे आवश्यक
🔹 वयोमर्यादा
- साधारण 18 ते 79 वर्षे
- काही राज्यांमध्ये 80 वर्षांवरील व्यक्तींना जास्त रक्कम
🔹 आर्थिक अट
- दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) कुटुंब
- नियमित उत्पन्नाचा स्रोत नसलेली व्यक्ती
🔹 इतर अटी
- भारताचा नागरिक असणे
- आधार कार्ड असणे आवश्यक
- बँक खाते आधारशी जोडलेले असणे
❌ कोण अपात्र आहे?
खालील व्यक्तींना Disabled Pension Scheme चा लाभ मिळत नाही:
- 40% पेक्षा कमी अपंगत्व असलेले
- आयकर भरणारे
- सरकारी कर्मचारी / निवृत्त कर्मचारी
- आधीपासून कोणतीही सरकारी पेन्शन घेणारे
💰 Disabled Pension मध्ये किती रक्कम मिळते?
पेन्शनची रक्कम राज्यानुसार वेगळी असते:
- 🔹 ₹300 ते ₹1,500 प्रति महिना
- काही राज्यांमध्ये अतिरिक्त राज्य सहाय्य दिले जाते
- गंभीर अपंगत्व असल्यास जास्त पेन्शन
👉 महाराष्ट्रामध्ये केंद्र + राज्य मिळून पेन्शन जमा केली जाते.
🪪 Disabled Pension Scheme साठी अर्ज कसा करायचा?
📝 Online अर्ज प्रक्रिया (सामान्य मार्गदर्शन)
1️⃣ राज्य सरकारच्या समाजकल्याण / सामाजिक न्याय विभागाच्या वेबसाईटला भेट द्या
2️⃣ “Disabled Pension / Divyang Pension Scheme” निवडा
3️⃣ आधार नंबर व OTP verify करा
4️⃣ वैयक्तिक माहिती आणि अपंगत्व तपशील भरा
5️⃣ कागदपत्रे upload करा
6️⃣ अर्ज submit करा
🏢 Offline अर्ज प्रक्रिया
- ग्रामपंचायत / नगरपरिषद
- तहसील कार्यालय
- समाजकल्याण विभाग
- CSC Center
👉 अर्जासोबत सर्व कागदपत्रे जोडणे आवश्यक.
📑 आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- अपंगत्व प्रमाणपत्र (Disability Certificate)
- बँक पासबुक
- रहिवासी दाखला
- BPL कार्ड (लागू असल्यास)
- पासपोर्ट साईज फोटो
🔍 Disabled Pension Status कसा तपासायचा?
1️⃣ संबंधित राज्य पोर्टलवर “Pension Status” पर्याय निवडा
2️⃣ अर्ज क्रमांक / आधार नंबर टाका
3️⃣ पेन्शन जमा झाली आहे की नाही तपासा
🔍 मोफत पात्रता तपासणी – Disabled Pension Scheme
तुम्ही किंवा तुमच्या कुटुंबातील कोणतीही व्यक्ती या योजनेसाठी पात्र आहे का याबाबत खात्री नाही?
👉 आम्ही देत आहोत मोफत पात्रता तपासणी सेवा, ज्यामुळे:
- अर्ज reject होण्याचा धोका कमी होतो
- योग्य कागदपत्रांची माहिती मिळते
- वेळ आणि पैसा वाचतो
कसे तपासायचे?
Option 1️⃣ – WhatsApp वर तपासणी
📱 “Disabled Pension Eligibility” असा मेसेज पाठवा
👉 WhatsApp: 9867237784
Option 2️⃣ – Online Form
🔗
⏱️ उत्तर: 24–48 तासांत
❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
Q1. अपंगत्व प्रमाणपत्र कसे मिळवायचे?
👉 सरकारी रुग्णालयातून वैद्यकीय तपासणीनंतर मिळते.
Q2. अपंगत्व टक्केवारी कमी असल्यास पेन्शन मिळते का?
👉 नाही, किमान 40% आवश्यक आहे.
Q3. मुलांनाही अपंग पेन्शन मिळते का?
👉 काही राज्यांमध्ये हो, पालकांच्या माध्यमातून.
📝 निष्कर्ष
Disabled Pension Scheme ही अपंग व्यक्तींसाठी आर्थिक सुरक्षा देणारी अत्यंत महत्वाची योजना आहे. योग्य पात्रता, वैध अपंगत्व प्रमाणपत्र आणि अर्ज प्रक्रिया पूर्ण केल्यास दरमहा पेन्शनचा लाभ सहज मिळू शकतो.
